Borba za prava žena u Saudijskoj Arabiji

Admin | 7. jula 2021.

Borba za prava žena u Saudijskoj Arabiji

Kako je sve počelo? 

6. novembra 1990. godine više od 40 žena iz Saudijske Arabije je, dovezavši svoje automobile, protestovalo u Rijadu zbog zabrane upravljanja motornim vozilima, koja se odnosila samo na žene. Dvadeset i osam godina kasnije, žene uspevaju da promene to što ih je sve vreme sputavalo. Od protesta 1990. godine, preko peticija  i jutjub snimaka nakon 2000. godine, do osnivanja fejsbuk kampanje 2011. godine pod nazivom „Teach me how to drive so I can protect myself“ ili „Women2Drive“, žene iz Saudijske Arabije su se trudile da se suprotstave ovom nezakonitom diskriminisanju. Žene u Saudijskoj Arabiji odlučuju da ustanu protiv nepravednog ugnjetavanja i to čine kroz javnu promociju i objavljivanje snimaka na kojima se vidi kako voze automobil.

Manal al-Šarif (Manal al-Sharif) je 2011. godine uhapšena, a potom provela šest sati u policiji zbog upravljanja automobilom. Slično se dešavalo i drugim ženama koje su „uhvaćene“ prilikom vožnje automobila. Uprkos tome, ove žene ne odustaju od svoje prvobitne zamisli. Luđin al-Hatlul (Loujain al-Hathloul) se, takođe, pridružuje „Women2Drive“ pokretu. Ona odlučuje da vozi automobil iz Ujedinjenih Arapskih Emirata. Imala je nameru da pređe granicu i uđe u Saudijsku Arabiju, ali je zaustavljena i uhapšena. Nakon nešto manje od tri godine u zatvoru, al-Hatlul je puštena uz kaznu zabrane putovanja u narednih 5 godina.

Kao jedan vid podrške ženama sa ovog poluostrva, pevačica M.I.A. objavljuje pesmu „Bad Girls“, dok je u spotu prikazan protestni deo s ciljem solidarisanja sa tadašnjom situacijom u Saudijskoj Arabiji.

26. septembra 2017. godine kralj Salman daje izjavu o priznanju prava žena iz Saudijske Arabije, na osnovu koje je stvorena mogućnost da i žene postanu vozači. Od 2018. počinje izdavanje vozačkih dozvola za žene.

Pravo glasanja za žene

Samar Badavi (Samar bint Muhammad Badawi) je jedna od prvih žena u Saudijskoj Arabiji koja je podnela žalbu u vezi sa pravom glasanja za žene.

Pored ovoga, Samar Badavi je prva žena u Saudijskoj Arabiji koja je tužila svog oca zbog zloupotrebe starateljskog sistema (nametanja braka). Takođe, Badavi je učestvovala i u „Women2Drive“ kampanji. Uhapšena je 2016, pa 2018. godine, a puštena je na slobodu 27. juna 2021. godine.

Kada je reč o pravu žena da glasaju na političkim izborima, stvari su ranije bile slične problemima oko vožnje automobila. Ranije je ženama bilo zabranjeno da glasaju na svim izborima, ali je to, podstaknuto aktivnim delovanjem Samar Badavi, nakon 2011. godine promenjeno. Od 2013. godine ženama je dozvoljeno da voze bicikl, ali samo u parkovima. 2018. godine se po prvi put održala biciklistička trka u kojoj su glavne i jedine učesnice bile žene. 

2020. godine Saudijska Arabija je proglašena za zemlju sa najvišim ostvarenjem napretka na polju mobilnosti, seksualnog uznemiravanja, penzija i prava na zaštitu na radu. Od 2021. godine je zvanično ženama u Saudijskoj Arabiji dozvoljeno da putuju inostranstvo bez pristanka muškog staratelja.

The back of a female tourist long hair dragging a suitcase, airplan and cloud on sky in cartoon character, flat vector illustration

2021. godine saudijski podsekretar za osnaživanje žena je izjavio da će žene u Saudijskoj Arabiji moći da budu imenovane za sudije. Juna 2021. godine ženama je dozvoljeno da žive same bez dozvole muškog staratelja.

Žene i istorija

Hatun al-Fasi (Hatoon al-Fassi) je još jedna istaknuta aktivistkinja, ali i istoričarka i profesorka istorije žena na Univerzitetu „King Saud“. Ova autorka je objavila istraživanje o statusu žena u predislamskom arapskom nabatejskom kraljevstvu. Koristeći novčiće iz tog perioda, natpise na grobovima i spomenicima koji su napisani na starogrčkom i semitskom jeziku, al-Fasi je otkrila da su u tom periodu žene bile nezavisne osobe koje su mogle samostalno i u svoje ime da potpišu ugovore. Kako autorka ističe, drevni grčki i rimski zakoni su davali ženama manje prava nego što su davali u nabatejskom kraljevstvu.  

 Kako stvari stoje sada?

Pored postignutih uspeha, žene u Saudijskoj Arabiji i dalje imaju ograničena prava. Ključna ideja oko koje se formira borba ovih žena je pravo na slobodu izbora. Zahvaljujući ovim aktivistkinjama i organizacijama koje su osnovale, pozicija žena u Saudijskoj Arabiji se u poslednjih 30 godina umnogome izmenila, ali neosporan napredak na polju ostvarenja ljudskih prava za koja su se žene izborile i dalje teži ka unapređivanju pojedinih sistema, kao što su sistem obrazovanja, zapošljavanja i sporta. 

Autorka: Nevena Stanojević

partneri
partneri
partneri
partneri
partneri
partneri
partneri
partneri